نشانه‌های شناخت راوی ناموثق و بررسی آن در داستان «جایی دیگر» گلی ترقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران. ایران.

2 دانش آموختۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

اقتدار راوی که در حوزة تأثیر بلاغی قدرت روایت قرار دارد، باعث می‌شود ارزیابی او را تحت تأثیر برداشت‌ها و انتظارات سنتی ذهن‌مان بدون تفکر بپذیریم اما شناخت نشانه‌های تزلزل این اقتدار، به ناموثق بودن راوی منجر می‌شود. مقالة حاضر با شناسایی ابزارهای بلاغی «فاصله»، «صدا» و «کانونمندسازی» میزان اطمینان راوی را در داستانی کوتاه از گلی ترقی با عنوان «جایی دیگر» بررسی کرده است همچنین نشانه‌های زبانی شامل وجهیت منفی(کاربرد وجوه شناختی، ادراکی و کلمات بیگانگی؛ مانند انگار، شاید، به‌نظر می‌رسد و...) نیز که بیانگر تردید است بررسی شده است. داستان کوتاه «جایی دیگر» به دلیل ادعای راوی مبنی بر روایت رخدادها بر پایة مستندات، شواهد و بر مبنای یادآوری خاطرات گذشتة راوی انتخاب شده تا موثق بودن یا ناموثق بودن آن مورد ارزیابی قرار گیرد. این داستان با روش توصیفی- تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته است که با فاصله گرفتن راوی از رخدادها و شخصیت‌ها، تردید راوی را آشکار می‌کند.

کلیدواژه‌ها