توصیف و بررسی گوناگونی‌های واژگانی و آوایی گویش‌های جزیرۀ قشم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان شناسی رایانه ای، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فن آوری، شیراز، ایران.

2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات فارس، شیراز، ایران.

چکیده

در این پژوهش، بخش واژگانی و آوایی گویش‌های 60 شهر و روستای جزیرۀ قشم مورد بررسی قرار گرفته‌است. جزیرۀ قشم به دلیل وضعیت جغرافیایی و داشتن گویش‌های متعدد، نمونۀ مطلوبی برای پژوهش‌های گویشی است. روش تحقیق در پژوهش حاضر، ترکیبی از روش‌های میدانی و توصیفی بود و مواد زبانی با روش گردآوری هدایت‌شده، جمع‌آوری شدند که در این روش، پژوهشگران با ابزاری از پیش تعیین‌شده، پرسش‌نامه، وارد میدان شده و معادل‌های گویشی مورد نظر را از طریق انجام مصاحبه با گویشوران استخراج کرده‌اند. پرسش‌نامه بر اساس طرح ملّی اطلس زبانی ایران بوده که شامل 105 واژه و عبارت و 36 جمله است (در این پژوهش، تنها از بخش واژه‌ها استفاده شده است). نتایج این پژوهش نشان داد که گویش‌های این جزیره تأثیر قابل توجهی از فارسی معیار نگرفته‌اند و گوناگونی واژگانی بالا است؛ به‌گونه‌ای که برخی از واژه‌های به‌کار رفته تا 10 معادل کاربردی دارند. فرآیندهای آوایی نیز فراوانی بالایی داشتند.

کلیدواژه‌ها